16 jul 2020

Tussenkomst Burgercommissies

Op 16 juli vond er in de plenaire vergadering een bespreking plaats van het vademecum voor de organisatie van overlegcommissies tussen burgers en parlementsleden. De dag erna werd het vademecum goedgekeurd. Lees hier Lotte haar tussenkomst.


Dit is alweer een belangrijke stap op weg naar een actieve participatieve democratie. Na de verlaging van het vereiste aantal burgers voor het petitierecht, zetten we met deze structurele inbedding van de burgercommissies nog een stap verder van een democratie die gebaseerd is op een eerder passieve inbreng van de burger, naar een die volop voor activering gaat.

Ik betreur dat er smalend over 'modewoordjes' wordt gesproken. Cocreatie is immers een geesteshouding.Dat is geen mode. Alles wat we doen rond de structurele inspraak van burgers in het beleid, is geen modegril. Het is een evolutie naar een nieuwe wereld waarin de macht zal worden gedeeld, net als in de strijd voor gelijkheid van mannen en vrouwen en in de strijd tegen racisme. Er is geen weg terug. Een van de experten zei dat burgerparticipatie de leerstoel van de democratie is. Ik geloof daar oprecht in.

Meer dan ooit voelen we de noodzaak om de burgers te horen, zeker na de heropstart. We willen niet terug naar de oude gang van zaken om de uitdagingen waar we als samenleving voor staan, het hoofd te bieden. We willen ook niet terug naar de 'oude' beslissingsorganen in ons politieke bestel. We hebben zes maanden samengewerkt aan een uitgekiend vademecum, dat zeer sterk de nadruk legt op de inclusiviteit van het proces. De gelote burgers zullen veel structurele en vaak onbewuste vormen van discriminatie en impliciete vooroordelen kunnen omzeilen zodat we een vertegenwoordiging krijgen die verdergaat dan de mondige usual suspects.

Vrouwen, diversiteit, mensen in armoede. Deze gelote Brusselaars zullen, aan de hand van het draaiboek, ondersteund worden door een uiterst gebalanceerd begeleidingsteam dat al even gebalanceerde informatie ter beschikking stelt. Het zal er ook op toezien dat iedereen de informatie op zijn of haar eigen ritme vat, om vervolgens over te gaan tot de deliberatie van het thema dat ter discussie voorligt. Kortom, het vademecum zet alle mogelijke bakens uit voor meer perspectief. Het zorgt voor een rijker antwoord.

We hebben experts ontmoet. Op hun aanraden hebben we het reilen en zeilen zo minutieus mogelijk voorbereid, omdat we weten dat zulke nieuwe organen staan of vallen bij het vertrouwen in het proces dat zal worden doorlopen.

Een inspirerend model dat ons mee op pad heeft genomen, was de Ierse Constitutionele Conventie. Die adhoccommissie van burgers en politici kreeg vleugels door het ongelooflijke succes van het proces. De Ieren kregen zoveel vertrouwen in dat participatieve proces dat Ierland nu zelfs besloten heeft om het uit te breiden en het kolossale thema van de klimaatopwarming aan de agenda toe te voegen. Van vertrouwen gesproken!

We moeten evolueren naar een systeem waarbij burgers niet alleen hun stem uitbrengen bij de verkiezingen, maar die structureel kunnen laten horen, in een echt maakproces van onze samenleving. In Brussel zetten we die stap en laten we de burgers permanent deelnemen aan de politiek. Dat is nieuw en uniek. We mogen er als Brussels Parlement ontzettend trots op zijn dat het niet langer ad hoc verloopt, maar dat we kiezen voor institutionele verankering. Daarom is dit vademecum zo belangrijk: door het vertrouwen in het proces dat eruit spreekt.


Vanzelfsprekend moet er ruimte blijven voor trial-and-error. We kunnen niet én pionieren, én al bij voorbaat weten hoe het allemaal zal verlopen. Wel hebben we ons samen zoveel mogelijk ingezet om zoveel mogelijk fouten te vermijden.

Het vademecum is over de partijgrenzen heen samengesteld. Ik pleit ervoor om het continu bij te sturen. Deze vernieuwing is radicaal-conservatief. Radicaal, van 'radix', wortel, want we herleiden de politiek en de democratie weer tot hun Griekse oorsprong, de 'polites' van Aristoteles. Zijn uitspraak "Een burger is niet anders te definiëren dan als iemand die deelneemt aan de rechtspraak en het bestuur" onderschrijf ik volledig.
Ik hoop dat u dit voorstel morgen samen met ons zult goedkeuren.