26 jan 2021

Tussenkomst Vrouwelijke Erfgoeddagen

Op dinsdag 26 januari werd in de Commissie Gelijke Kansen een resolutie besproken en gestemd om naast de al bestaande patrimoniumdagen of erfgoeddagen, ook een tegenhanger te organiseren die focust op het vrouwelijk erfgoed. Lotte ondertekende de tekst alvast mee. Lees hieronder haar tussenkomst.

 

Dank aan de collega's van cdH om deze zeer exemplaire resolutie naar voor te brengen. Ik ben vereerd om deze resolutie mee te ondertekenen.

Ik ben blij dat we door deze resolutie ten voordele van het matriarchaat het toch nog eens onverbloemd mogen hebben over het juk van het patriarchaat. Een juk zowel voor vrouwen als voor mannen, laat me daarin heel duidelijk zijn. Geen strijd dus tegen de mannen maar tegen het systeem!

Een wereld die zich zo immens laat domineren door het patriarchaat, zien we geschiedkundig samenvallen met de opkomst van het kapitalisme.

Het privatiseren en winst maken door arbeid, maakte dat het ter beschikking zijn van arbeidskrachten - door vrouwen gebaard - heel belangrijk werd. De reproductieve arbeid, arbeidertjes maken, werd door mannen gereguleerd, de kracht van haar seksualiteit werd dus ingekapseld. Dus enerzijds zagen we de enclosure van het lichaam van de vrouw, en anderzijds werd de vrouw als minderwaardig en in dienste van, in een hoekje gezet. Daar ligt ook meteen de basis van ons absurde systeem waar enkel arbeid dat de monetaire economie stuwt als valabel opgenomen wordt in het bruto nationaal product.

Vrouwen moesten en moeten nog te vaak opletten wanneer ze ingaan tegen de rol die vanuit het perspectief van de man voor hen weggelegd is. Straatnamen werden bijvoorbeeld enkel toegewezen aan mensen die uitmuntende prestaties leverden én van onberispelijk gedrag bleken geweest te zijn. Maar vrouwen spongen er enkel uit met hun prestaties door net niet onberispelijk te zijn in een wereld die hen weinig ruimte liet om hun eigen rol te spelen. Enkel ten tijde van oorlog kon dat eventjes, door gebrek aan mannen, kregen ze wel ineens wat ruimte die ze dan snel weer mochten inleveren in tijde van vrede.

Er ligt trouwens ook nog mondiaal een geschiedkundig onderzoek te wachten naar het leven achter de vrouwen die niet in het plaatje gedrongen konden worden dat het kapitalisme ten goede kwam. Vrouwen die bij ons in de late middeleeuwen en nu zelfs heden ten dage in India en Afrika als heksen verbrand werden en worden. Ik raad jullie echt aan de werken van Sylvia Federici hieromtrent op te zoeken.

Soit, ik moet jullie niet heel de geschiedenis uit de doeken doen, want die hele geschiedenis is trouwens zoals gewoonlijk geschreven door… de overwinnaar. En helaas dames en heren, werd ook daarmee het patriarchaat bevestigd in zijn grondvesten.

Het patriarchaat vult alles tot de nok, tot onze onbewuste vooroordelen toe. Het heeft effect op hoe we naar de dingen kijken, wat we bewonderen. Erfgoeddagen bestaan bijvoorbeeld al lang en vaak refereren we zelfs in het Nederlands naar ons PATRIMONIUM, les journées du Patrimoine, maar Matrimoniumdagen, die een licht werpen op het historische Brusselse matrimonium, zijn nog heel nieuw in Brussel.

Anaïs Pereira en Apoline Vrancken vulden met de organisatie van de eerste twee Brusselse Matrimoniumdagen een leemte. Een leemte die ons met rode wangen doet beseffen hoe lang die leemte onzichtbaar bleef.

Nog te vaak zien we ook vandaag de leemtes niet. Nog te vaak worden binnen cultuur en elders, de hoogste, verantwoordelijkste, posities bekleed en toegekend aan eenzelfde profiel. En dat profiel blijft op ZIJN beurt de wereld op eenzelfde manier definiëren. Dat patriarchaal perspectief laat weinig ruimte over om op een oprechte manier de instituten, de openbare ruimte en onze wereld te herdenken naar de noden van vandaag. Naar een inclusieve wereld weg van institutionele discriminatie.

Het is tijd om in onze openbare ruimte, onze cultuur en cultuurinstellingen werk te maken van het in ere herstellen van de vrouwen en andere groepen die niet in het patriarchale wereldbeeld passen. En daar kunnen we mee starten door van Matrimoniumdagen hoogdagen te maken in ons Brussels Gewest.

Het zal ons als maatschappij helpen om de strijd tegen de onbewuste vooroordelen aan te gaan. Racisme en discriminatie zijn op persoonlijk niveau al behoorlijk ingeschreven in ons strafrecht, maar de impliciete bias, die het geheel van geïnstitutionaliseerde discriminatie aanpakt, glipt ons als maatschappij nog door de vingers.

Het hele normatieve frame dat we nu al generaties meedragen, de associaties die aan bepaalde groepen worden toegeschreven en die een bepaalde groep mensen meer rechten, privileges en bescherming biedt, leidt tot systemische en intersectionele discriminatie. 

Enkel door op alle niveaus dat onbewuste ‘normaal’ te doorprikken, zal de weg naar een inclusieve wereld weg van institutionele discriminatie bewandeld kunnen worden. Eviva de matrimoniumdays.

 

* Toevoeging bij Lotte haar tussenkomst op de plenaire vergadering:

In het Nederlands is momenteel de enige correcte betekenis van matrimonium ‘huwelijk’. Vroeger was dit net zoals in het Frans, matrimoine, dat wat je in je huwelijk van je moeder erfde, naast het patrimonium, dat wat je van vaders kant nagelaten werd. In het Frans werd matrimoine ook pas in 2012 opnieuw gebruikt, het is dus geen neologisme. Het is het in ere herstellen van gendergelijkheid.

Maar in het Nederlands spreken we niet over patrimoniumdagen maar gebruiken hiervoor de genderneutrale erfgoeddagen. Het doel van deze tekst is nu natuurlijk juist om de ondervertegenwoordiging van het vrouwelijk perspectief in de kijker te zetten. We stellen dus voor om in de tekst te spreken over vrouwelijke erfgoeddagen;  zodat de inhoud meteen ook duidelijk is voor iedereen.

 

Cookies op groen.be

Groen gebruikt functionele en analytische cookies die noodzakelijk zijn om de website goed te laten functioneren. Deze cookies verwerken geen persoonsgegevens en hier is geen toestemming voor nodig.

Als je daarvoor toestemming geeft, maken we ook gebruik van marketingcookies. Die stellen ons in staat om de website beter af te stemmen op jouw voorkeuren.

Je kunt je instellingen altijd weer wijzigen op de pagina over de cookies.

Voorkeuren aanpassen
Alle cookies accepteren